Jak każdy sport, tak i golf musi mieć swoje zasady gry. Gdy dopiero zaczynałem grać, starałem się zrozumieć jak najwięcej z teorii, równolegle ucząc się części praktycznej. Zdecydowanie łatwiej jest zrozumieć pewne zawiłości reguł golfa grając na polu. Jeśli jednak spojrzeć na najbardziej podstawowe zasady golfa, to są one stosunkowo proste do zrozumienia. Jesteś początkującym graczem lub po prostu kibicem oglądającym transmisję turnieju, starającym się zrozumieć punktację lub zachowania graczy? Czytaj dalej, a wszystko stanie się jasne!

Przedstawiony tutaj opis zasad ma jedynie charakter ogólny, a jego celem jest lepsze zrozumienie podstawowych zasad tej gry. Polski Związek Golfa udostępnia bezpłatnie streszczenie podstawowych reguł golfa, które można pobrać tutaj.

Najprostsza zasada – jak najmniej uderzeń piłeczki

W golfie istnieje wiele formatów (rodzajów) gry, jednak ogromna część z nich opiera się na podstawowej zasadzie – wygrywa ten, kto mniejszą liczbą uderzeń umieści piłeczkę w dołku. Podczas gry zawodnicy grający na tym samym dołku (pełnowymiarowe pole golfowe ma 18 dołków) tworzą grupę zwaną flight-em, składającą się z maksymalnie 4 graczy. Każdy gracz ma przydzielonego markera, czyli jednego z pozostałych graczy, któremu przekazuje swoją kartę wyników, na której zapisuje się liczbę uderzeń dla każdego dołka. To więc gracze liczą sobie nawzajem uderzenia i notują wyniki.

Punktacja, PAR dołka i pola

Każdy dołek na polu golfowym ma określoną średnią liczbę uderzeń na jego pokonanie. Jest to zawsze 3, 4 lub 5 uderzeń, choć słyszałem o bardzo nielicznych przypadkach dołka PAR 6 (jest to niezwykle rzadkie, o ile mi wiadomo w Polsce nie ma takiego przypadku). Oznaczenie PAR rozwija się jako Professional Avarage Result i oznacza średni wynik, jaki na dołku powinien osiągnąć profesjonalny gracz. Dla początkujących graczy jest to bardzo trudne do osiągnięcia i rzadko kiedy skończą dołek PAR 4 w czterech uderzeniach. I tutaj dochodzimy do sposobu podawania wyniki na dołku lub dla całego pola. Jeżeli gracz zakończył dołek nr 1 PAR 4 w sześciu uderzeniach, to jego aktualny wynik najczęściej podaje się w odniesieniu do PAR, czyli +2 (bo ma o 2 uderzenia więcej do PAR – jak na razie ma 6 uderzeń). Następnie drugi dołek PAR 5 zakończył w 6 uderzeniach, a więc jego aktualny wynik to +3 (dotychczasowe +2 dla dołka nr 1 oraz +1 dla dołka nr 2). I tak dalej – na końcu po 18 dołkach przykładowy wynik +10 oznacza, że gracz wykonał o 10 uderzeń więcej niż norma PAR dla wszystkich dołków łącznie. Ile ona wynosi? To zależy od danego pola i tego, ile jest na nim dołków PAR 3, 4 i 5. Najczęściej suma PAR wszystkich dołków dla pola golfowego wynosi od 70 do 72. Liczenie uderzeń w odniesieniu do normy PAR działa także w drugą stronę – jeżeli gracz skończył dołek PAR 5 w 4 uderzeniach, to jego wynik dla tego dołka to -1.

Kolejność uderzeń i uderzenia karne

Gracze rozpoczynają grę na dołku numer 1, choć czasami w turniejach zaczyna się od innego dołka (gdy różne fligthy, czyli grupy graczy, rozpoczynają równocześnie). Pierwsze uderzenie zawsze wykonuje się z obszaru tee, czyli miejsca rozpoczęcia gry na dołku. Mają one oznaczenia w postaci kolorów, najczęściej spotykane to biały (mężczyzna zawodowy gracz), żółty (mężczyzna amator oraz kobieta gracz zawodowy) i czerwony (kobieta amator oraz juniorzy). Różnica pomiędzy konkretnymi tee to odległość od dołka oraz trudność położenia (np. w stosunku do różnych przeszkód na polu). Grę rozpoczynają gracze uderzający z najdalszych tee (położonych najdalej od dołka). Jest to jedyny moment na dołku, gdy piłeczkę można (ale nie trzeba) umieścić na niewielkim kołeczku (o takiej samej nazwie: tee), co umożliwia lepsze uderzenie. Gdy już wszyscy gracze uderzą piłeczkę, następnie uderza się w kolejności od piłki leżącej najdalej od dołka do tej najbliżej.

Adam Dendewicz juniorski turniej golfowy, uderzenie piłeczki golfowej z tee
Mój syn Adam Dendewicz podczas uderzenia z tee (tutaj akurat z żółtego tee zgodnie z regułą turnieju juniorskiego, w którym grał)

Podczas gry zdarza się, że gracz zgubi piłkę (np. w wodzie) lub piłka jest nie do zagrania (np. leży w gęstych krzakach). W takim przypadku (i w innych wymienionych w regułach gry) gracz otrzymuje uderzenie karne i może zagrać inną piłką z określonego miejsca. Przykład: rozpoczynając grę z tee, gracz wykonał jedno uderzenie, a piłka zatrzymała się poza obszarem pola (out of bounds). Gracz otrzymuje dodatkowe uderzenie karne (które dopisuje do końcowego wyniku na tym dołku) oraz musi wykonać kolejne uderzenie z tego samego miejsca (tee). Licząc z karą, będzie to więc jego trzecie uderzenie.

Przeszkody na polu golfowym

Trafienie piłeczką golfową do dołka małą liczbą uderzeń nie jest wcale proste. Golf to sport na otwartym powietrzu, a podczas uderzenia przeszkodzą nam wiatr, a czasami także opady deszczu. Jednak aby gra była ciekawa i jeszcze trudniejsza, na polu umieszcza się specjalnie zaprojektowane przeszkody. Najczęściej spotykane to woda (oczko wodne, niewielki staw lub strumyk), wyższa trawa (rough) oraz bunkry (czyli płytsze lub głębsze obszary wypełnione piaskiem). Wpadnięcie piłeczki do wody zwykle oznacza jej utratę i konieczność wprowadzenia do gry nowej piłki (z uderzeniem karnym), jednak gdy piłka wyląduje w bunkrze, jak najbardziej możemy grać dalej. Z tym, że jest to trudniejsze niż gra z krótkiej trawy, a dodatkowa reguła mówiąca o tym, że nie możemy dotknąć kijem piasku w bunkrze przed uderzeniem piłeczki (a dokładniej mówiąc: zanim kij zacznie wykonywać ruch w dół w stronę piłki, czyli downswing), nie ułatwia zadania.

Kończenie gry na dołku, czyli green

Green to najważniejszy obszar na polu golfowym – to z pewnością powie każdy golfista. Jest to obszar najkrócej wystrzyżonej trawy bezpośrednio wokół dołka. W momencie, gdy piłeczka dotrze na green, zmieniają się nieco zasady gry. W przeciwieństwie do pozostałej części pola golfowego, na greenie każdy gracz może podnieść piłeczkę (wcześniej musi zaznaczyć jej położenie markerem, np. żetonem lub monetą). Robi się to z kilku powodów: piłka innego gracza uderzana również z greenu nie może trafić naszej piłeczki (w zależności od formatu gry skutkuje to karą dla tego gracza), a dodatkowo na greenie mamy prawo wyczyścić naszą piłeczkę przed kolejnym uderzeniem. Większość graczy stosuje także linie na piłeczkach (nadrukowane fabrycznie lub narysowane później ręcznie), aby lepiej zwizualizować sobie linię uderzenia do dołka. Na greenie możemy grać tylko w taki sposób, aby piłeczka toczyła się po trawie, nie uderzamy jej w górę tak jak przed dotarciem do greenu. W tym celu na greenie gra się wykorzystując specjalny kij o nazwie putter (choć dopuszczalne jest także granie innym rodzajem kija). Na greenie również obowiązuje zasada, że pierwszy uderza gracz, którego piłeczka znajduje się najdalej od dołka (choć w określonych przypadkach można ją uderzyć w innej kolejności). Przed uderzeniem gracze mogą wyjąć flagę z dołka, jeżeli wolą uderzać bez niej.

Kije golfowe

O kijach golfowych pisałem już wcześniej we wpisie Pierwsze kije golfowe – jakie wybrać?. Tutaj nadmienię jedynie, że golfista może mieć w torbie do 14 kijów. Po co aż tyle? Dlatego że kije generalnie w zależności od rodzaju i długości służą do dalekich lub krótkich uderzeń, posyłając piłeczkę wyżej (zwykle z większą rotacją, co spowoduje jej szybsze zatrzymanie się po uderzeniu w trawę, a czasami nawet niewielkie cofnięcie się) lub niżej i dalej.

I w zasadzie to tyle, jeśli chodzi o najprostsze podstawy. Zachęcam do wizyty w najbliższym klubie golfowym w charakterze gościa lub kibica, bo jednak co innego o tym czytać, a zupełnie co innego zobaczyć i poczuć na żywo. Jeśli nigdy nie grałeś i mieszkasz w Warszawie lub okolicach zapraszam do kontaktu, chętnie spotkam się na wybranym polu, opowiem i pokażę jak wygląda gra i podpowiem jak zacząć 🙂

Zdjęcia w artykule przedstawiają mnie i mojego syna podczas turniejów w Golf Park Józefów i zostały wykonane przez organizatora turnieju.