Urządzenie o którym dzisiaj napiszę bywa różnie nazywane w języku polskim. Słyszałem takie nazwy jak monitor golfowy, radar golfowy, analizator swingu golfowego lub w uproszczeniu symulator golfowy (czyli de facto zestaw urządzeń typu radar golfowy, monitor lub rzutnik i dodatkowy osprzęt). W języku angielskim najczęściej jest nazywane launch monitor, choć spotyka się także inne nazwy. Dla uproszczenia, w dalszej częsci artykułu będę używał zamiennie określeń radar lub monitor golfowy.

W zależności od modelu może podawać kilka podstawowych parametrów uderzenia, albo dzięki rozbudowanemu oprogramowaniu, symulować pełną grę na polu golfowym w zamkniętym pomieszczeniu. Ale jak właściwie takie urządzenie działa i w jaki sposób odczytuje parametry uderzenia kija i lotu piłki golfowej?

Istnieje wiele rodzajów urządzeń tego typu, a swoje działanie opierają na kilku elementach z osobna, a często w połączeniu ze sobą. Jednak te najpopularniejsze w świecie golfa to urządzenia z serii Trackman, które dostarczają kilkadziesiąt parametrów uderzenia golfowego.

Radar Dopplera

Trackman wykorzystuje technologię radarową Dopplera do śledzenia ruchu kija golfowego oraz piłeczki golfowej. Nowsze modele są wyposażone w 2 radary, jeden śledzi ruch kija golfowego, a drugi piłeczki. Te dane są zestawiane ze sobą i dostarczają precyzyjnych informacji golfiście o wielu różnych aspektach jego uderzenia.

Ale w jaki sposób są one mierzone? Radar Dopplera emituje fale elektromagnetyczne, które odbijają się od poruszających się obiektów, takich jak kij (w szczególności jego glowka) i piłka golfowa. Na podstawie zmian częstotliwości odbitych fal, TrackMan jest w stanie precyzyjnie określić parametry ruchu, takie jak choćby prędkość czy trajektoria lotu piłki. W przypadku tej serii urządzeń są one dodatkowo wyposażone w kamerę, która jest wykorzystywana do kalibracji i wspomagania śledzenia piłki.

Podwójny radar Dopplera oraz kamera w radarze (launch monitor) Trackman – źródło: Trackman Golf

Parametry analizowane przez monitor (launch monitor)

Jak wspomniałem wyżej, monitor w momencie uderzenia śledzi kilkadziesiąt parametrów. Jakie to parametry? Część z nich przyda się każdemu golfiście, niezależnie od jego umiejętnosci (jak choćby całkowity dystans uderzenia). Inne będą przydatne bardziej zaawansowanym golfistom, którzy chcą poprawiać konkretne aspekty swingu golfowego. Większość urządzeń (w tym Trackman) używają nomenklatury angielskiej (podaję ja w nawiasach poniżej), moje tłumaczenie na j. polski może więc nie być dokladne.

Biorąc to pod uwagę, do najczęściej używanych parametrów (czyli takich, na które w przeważającej mierze zwracają uwagę golfiści lub trenerzy pro prowadzący trening), to:

  • dystans uderzenia (carry distance) – czyli odleglość, jaką pokonuje piłka aż do chwili kontaktu z ziemią;
  • całkowity przebyty dystans (total distance) – czyli całkowita odległość, jaką pokonuje piłeczka od uderzenia aż do momentu, w którym się zatrzyma;
  • prędkość główki kija (club speed) – prędkość główki kija w momencie uderzenia w piłeczkę;
  • prędkość piłki (ball speed) – prędkość piłeczki tuż po uderzeniu w nią kija;
  • kąt główki kija (club head angle) – czyli kąt ułożenia główki kija względem ziemi w momencie uderzenia w piłkę;
  • kąt startu (launch angle) – czyli kąt pod jakim „wystartowała” piłeczka;
  • rotacja piłki (spin rate) – czyli ilość obrotów wstecznych piłeczki (najczęściej podawana jako RPM, czyli ilość obrotów na minutę);

To oczywiście tylko niektóre z parametrów, ale moim zdaniem podstawowe, na które warto zwrócić uwagę. Pełną listę parametrów można znaleźć na stronie Trackmana.

Wykorzystanie radarów w symulatorach

Większość monitorów golfowych jest przenośna, tzn. można je zabrać ze sobą na driving range czy nawet na pole golfowe. Z uwagi jednak na dość wysoką cenę tych urządzeń, mało który golfista decyduje się na takie urządzenie. Najczęściej mamy z nimi kontakt na driving range’ach lub na zamkniętych symulatorach (zwłaszcza zimą).

Symulator oparty na radarze i oprogramowaniu Trackmana – źródło: Trackman Golf

Poza typowym treningiem na wirtualnym drivingu, gdzie odczytamy wspomniane wyżej parametry uderzenia, symulator ofertuje także możliwość gry na wielu realnie odwzorowanych polach golfowych świata, a także dodatkowe minigry (np. zdobycie flagi czy uderzenie najbliżej flagi). W końcu golf to przede wszystkim dobra zabawa 🙂

Inne urządzenia do monitorowania parametrów uderzeń (swingu)

Oprócz Trackmana, który jak wspomniałem jest chyba najpopularniejszym tego typu urządzeniem wśród golfistów, na rynku istnieje wiele innych monitorów golfowych. I to zarówno w pełni profesjonalnych (a co za tym idzie niestety, dość drogich), jak i trochę tańszych, do wykorzystania prywatnego. Niektóre idą w parze z dedykowanym oprogramowaniem (parametry uderzenia czy nawet jego animację zobaczymy więc na laptopie lub tablecie), inne podają jedynie liczbowe wartości (bez animacji).

Dla zainteresowanych polecam wejście na stronę producenta danego modelu i zapoznanie się z możliwościami urządzenia:

  • Flightscope Mevo+ Launch Monitor
  • Garmin Approach R10 Launch Monitor
  • Rapsodo Mobile Launch Monitor
  • Foresight Sports GCQuad
  • Rapsodo MLM2PRO Launch Monitor
  • Swing Caddie SC300i Launch Monitor